Geri Dön

Yatırım ve Foreks Haberleri

Tüpraş, İzmir Rafinerisinde 2 Aralık itibari ile başlayan bakım ve iyileştirme çalışmaları amacıyla ara verdiği üretime, önceden duyurulan takvime paralel olarak Mart ayı başından itibaren ünitelerin kademeli olarak devreye alınmaya başlanacağını duyurdu. Bakım ve iyileştirme çalışmalarında uzama olmadan yeniden faaliyete geçilecek olmasını Tüpraş hissesi için olumlu değerlendiriyoruz. 

Tüpraş 4Ç20'de 376 milyon TL net kar açıkladı. Ak Yatırım tahmini olan 427 milyon TL'nin bir miktar gerisinde kalırken, 280 milyon TL konsensus beklentisinin üzerinde gerçekleşti. Operasyonel performansın tahminlerden zayıf gelmesine rağmen, net karın daha yüksek gelmesinde 497 milyon TL'lik ertelenmiş vergi geliri olduğunu düşünüyoruz. FAVÖK ise 233 milyon TL ile bizim 322 milyon TL, piyasanın ise 313 milyon TL olan tahmininin gerisinde kaldı. Burada stok etksinden arındırılmış FAVÖK'ün (CCS EBITDA) 33 milyon $ ile bizim 20 milyon $ olan hesabımızın üzerinde gelmesini göz önünde bulundurduğumuzda, FAVÖK'ün tahminlerin altında kalmasında stok karının daha düşük oluşmasından kaynaklandığını görüyoruz. 4Ç'de önemli bir diğer gelişme ise Şirket'in net nakit pozisyonunda işletme sermayesi ihtiyacındaki düzelme kaynaklı iyileşme olduğunu belirtmek gerekir. Tüpraş'ın 3Ç sonu itibariyle 17,8 milyar TL olan net borcu sene sonunda 9,4 milyar TL'ye geriledi.

 

4Ç sonuçları ile birlikte Tüpraş 2021 beklentilerini de açıkladı. Buna göre 2,5-3,5 $/varil net rafineri marjı bekleyen Şirket bunu orta distilat ürün marjlarında iyileşme beklentisine bağlıyor (2020 gerçekleşmesi 1.3 $/varil). AK Yatırım beklentisi olan 4,5 $/varil'e göre bir miktar temkinli buluyoruz. Rafineri sektörü ile ilgili devam eden belirsizlikler düşünüldüğünde, tahminler arasında belirgin farkların olması şu aşamada normal diyebiliriz.

 

4Ç sonuçları genel olarak Tüpraş için karışık olarak değerlendiriyoruz. Şirket'in operasyonel sonuçları stok etkisi nedeniyle geride kalırken, net kar ertelenmiş vergi geliri sayesinde daha yüksek gerçekleşti. Diğer taraftan net borç pozisyonundaki iyileşme ise temkinli 2021 beklentileri nedeniyle gölgelenebilir. Dolayısı ile Tüpraş'ın kısa vadeli hisse performansının hafif olumsuz bir tonda karışık bir seyir izleyebileceğini düşünüyoruz. Uzun vadeli hisse performansı ise Covid-19 aşılama çalışmalarının yaygınlaşmasına bağlı olarak global mobilitenin hızlanması ile orta distilat ürün marjlarının trendine bağlı olacaktır.

 

Hisse için 135.00 TL/hisse hedef fiyatımızı ve 'Endeksin Üzerinde Getiri' tavsiyemizi koruyoruz. 

Tüpraş 3Ç20'de  420 milyon TL net zarar açıkladı. Piyasa beklentisi ise 633 milyon TL net zarardı. Net zararın piyasa tahminine göre daha düşük gelmesinde operasyonel rakamların daha iyi olmasının yanında 169 milyon TL'lik ertlenmiş vergi gelirinin de etkisi olduğunu düşünüyoruz. Tüpraş 3Ç20'de 2.1 USD/varil net rafineri marjı elde etti. Bu rakam 1,44 milyar TL stok karı sayesinde tahminlerin bir miktar üzerinde gerçekleşti. Diğer taraftan, stok etkisinden arındırılmış (CCS) FAVÖK beklendiği gibi eksi 64 milyon USD seviyesinde oluştu. 3Ç19'de elde edilen 291 milyon USD'lik CCS FAVÖK'e göre düşüşün sebebi ürün marjlarındaki zayıflama, ağır ham petrol makasının daralması ve kapasite kullanım oranındaki düşüş etkili oldu. Tüpraş'ın genel olarak sonuçları tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Ancak sapmanın daha çok stok etkisinden kaynaklandığını, dolayısı ile beklentiden iyi gelen sonuçların hisse üzerindeki etksinin sınırlı kalabileceğini düşünüyoruz. Bunun ile beraber, özellikle 4Ç ile birlikte orta distilat ürün marjlarındaki iyileşme ve güçlü benzin rasyoları daha iyi bir 4Ç görünümü sunuyor. Ayrıca, Ocak-Eylül döneminde oluşan 1,5 USD/varil net rafineri marjı dikkate alındığında, Şirket'in 1.0 USD/varil olan net rafineri marjı hedefine olan risklerin yukarı yönlü olduğunu düşünüyoruz.

 

Tüpraş için 102 TL/hisse hedef fiyatımız ve 'Nötr' tavsiyemiz bulunmaktadır.

 

 

 

TUPRS UFRS özet, TL mln3Ç194Ç191Ç202Ç203Ç20Çeyrek %Yıl %3Ç20K*G/K9A199A20Yıl %
            
Satışlar23,30921,63116,9409,28017,03584%-27%15,42010%67,97043,25430%
FAVÖK885708-1,18155988358%0%60845%3,099262119%
FAVÖK marjı3.8%3.3%-7.0%6.0%5.2%  3.9% 4.6%0.6% 
Net Kar-155186-2,265-185-420n.mn.m-633n.m340-2,870-93%
Net Marj-0.7%0.9%-13.4%-2.0%-2.5%  -4.1% 0.5%-6.6% 

 

 


Tüpraş Covid-19 salgınının küresel çapta akaryakıt ürünleri talebi üzerinde oluşan olumsuz etkisinin devam etmesi ve yüksek seyreden ürün stokları nedeniyle küresel akaryakıt ürün marjları önemli ölçüde zayıflaması üzerine 2020 yılı beklentilerinde aşağı yönlü değişiklik yaptığını açıkladı. Bu doğrultuda, Şirket daha önce 2020 yılı için öngördüğü üretim ve satış beklentisini 2 milyon ton kısarak sırasıyla 22 milyon ton ve 23 milyon ton olarak revize etti. Bunun sonucu olarak kapasite kullanım oranı tahmini %80-85 seviyesinden %75-80 aralığına indirildi. Şirket ayrıca Akdeniz Kompleks Marjı beklentisini 1.0 – 2.0 $/varil seviyesinden ~-0.5 $/varil seviyesine, Tüpraş Net Rafineri Marjı beklentisini ise 3.0 – 4.0 $/varil seviyesinden ~1.0 $/varil seviyesine revize etti. Son olarak, rafinaj yatırımları beklentimiz ~125 milyon USD'den ~115 milyon USD'ye düşürülmüştür. Akdeniz rafineri marjlarının Ocak-Eylül döneminde ortalama olarak -0.25 $/varil seviyesinde oluştuğunu göz önünde bulundurduğumuzda, 4Ç20 için Şirket'in -1.5 $/varil ortalama rafineri marjı beklentisi bulunmakta. Şirket'in 1Y20'de 1.1 $/varil net rafineri marjı gerçekleştirdiğini ve rafineri sektöründeki devam eden zayıflık göz önünde bulundurulduğunda, Şirket'in daha önceki beklentilerinin iyimser kalmıştı. Dolayısı ile beklentilerdeki aşağı yönlü yapılan revizyonun hisse üzerinde sınırlı bir etki yapmasını bekliyoruz. Rafineri sektörü için temkinli görüşümüzü korurken, Tüpraş için 'Nötr' tavsiyemiz ve 102 TL/hisse hedef fiyatımız bulunmaktadır. 

​Bloomberg haberinde Tüpraş İzmit Rafinerisi'nde bir ekipmanın devreye alınması sırasında meydana gelen dumanlanma kontrol altına alındı. Tüpraş'tan yapılan açıklamada, Çarşamba günü (5 Haziran) İzmit Rafinerisi'nde bir ekipmanın devreye alınması sırasında dumanlanma meydana geldiği kaydedildi. Rafineri teknik emniyet ekiplerinin müdahalesiyle durumun kontrol altına alındığı, olayın insan ve çevre sağlığına olumsuz bir etkisi olmayıp, rafineri operasyonları planlandığı şekilde devam ediyor bilgisi paylaşıldı. Haberin hisse için nötr etki yapmasını bekliyoruz.

Peryön, İnsana Değer Ödülleri sahiplerini buldu

İnsan yönetimi alanında iz bırakan, ilham kaynağı olan ve insana değer veren çalışma ve uygulamaların değerlendirildiği PERYÖN İnsana Değer Ödülleri, 25 Kasım 2021’de düzenlenen ödül töreniyle 13’üncü kez sahiplerini buldu. PERYÖN - Türkiye İnsan Yönetimi Derneği’nin 2008 yılından bu yana aralıksız düzenlediği ödüllere bu yıl 43 kurum, 65 ayrı kategoride başvuruda bulundu. Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş. (ESBAŞ), Avrupa İnsan Yönetimi Birliği (EAPM) tarafından desteklenen İnsana Değerde Liderlik Büyük Ödülü’nün sahibi oldu. ESBAŞ’ın ödülünü ise Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi Başkanı Doç. Dr. Salim Atay, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Direktörü Numan Özcan ve PERYÖN Yönetim Kurulu Başkanı Buket Çelebiöven’in oluşturduğu özel bir heyet takdim etti. 

Şimdi ve gelecek için daha iyi bir çalışma yaşamına liderlik etmek vizyonu ile faaliyetlerini sürdüren PERYÖN - Türkiye İnsan Yönetimi Derneği’nin insan kaynakları alanındaki; yenilikçi, yaratıcı ve başarılı uygulamaları tanıtmak, örnek teşkil eden çalışmaları sektöre kazandırmak amacıyla düzenlediği PERYÖN İnsana Değer Ödülleri 13’üncü kez sahiplerini buldu. 25 Kasım 2021’de The Seed’de yapılan ve Özlem Gürses’in moderasyonunda gerçekleşen ödül töreninde, Avrupa İnsan Yönetimi Birliği (EAPM) tarafından desteklenen ve aynı zamanda Büyük Ödül olan ‘İnsana Değerde Liderlik Kategorisi’nin finalistleri Ege Serbest Bölge Kurucu ve İşleticisi A.Ş, (ESBAŞ) Sahibinden.com, Şişecam ve Wat Motor oldu. Büyük ödülün kazananı ESBAŞ olurken ödülünü ise Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi Başkanı Doç. Dr. Salim Atay, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Türkiye Ofisi Direktörü Numan Özcan ve PERYÖN Yönetim Kurulu Başkanı Buket Çelebiöven’in oluşturduğu özel bir heyetten aldı. 

Avrupa İnsan Yönetimi Birliği’nin tanıdığı ilk ve tek ödül

PERYÖN’ün 32 ülkeyi temsil eden çatı derneği Avrupa İnsan Yönetimi Birliği (EAPM) tarafından tanınan ve desteklenen organizasyona; bu sene 43 kurum, 65 ayrı kategoride başvuruda bulundu. Metodolojisinin yapılandırılması ARGE Danışmanlık tarafından yapılan PERYÖN İnsana Değer Ödülleri 2021’nin, metodolojiye uygun saha ziyaretleri ve raporlaması uluslararası denetim ve danışmanlık şirketi PwC Türkiye tarafından gerçekleştirildi. 

Büyük ödül ESBAŞ’ın oldu

PERYÖN İnsana Değer Ödülleri 2021’de, Avrupa İnsan Yönetimi Birliği (EAPM) tarafından desteklenen ve aynı zamanda Büyük Ödül olan İnsana Değerde Liderlik Kategorisi’nde Sahibinden.com, Şişecam, ESBAŞ ve Wat Motor’un projeleri yarıştı. İnsan yönetimi alanına kendi uzmanlık alanlarında büyük değer katan jüri üyelerinin titizlikle yaptığı değerlendirme sonunda, Büyük Ödül’e ESBAŞ’ın ‘Bir Hayalin Ötesi’ adındaki projesi layık görüldü. 

8 farklı kategorinin en iyi projeleri seçildi

PERYÖN İnsana Değer Ödülleri 2021’de ödül dağılımı şöyle gerçekleşti: Yeni Çalışma Modelleri Geliştirme Kategorisi / Wat Motor, Çeşitlilik ve Kapsayıcılık Yönetimi/  Mapfre Sigorta, Geleceğin İş Yaşamında Değer Yaratmak / Tüpraş, Dijital Dönüşüme Liderlik Etme / Şişecam, Öğrenen Organizasyon ve Öğrenme Çevikliği / Sun Tekstil, İşveren Markası, Bağlılık ve Kurum Kültürü Yönetimi / Enerjisa Üretim, Yaşam Kalitesini Destekleyen Uygulamalar / Maxion İnci. 

Pandemi sürecinde insan yönetiminin öncelikli gündem konusu haline gelen Yaşam Kalitesini Destekleyen Uygulamalar kategorisi ödül tarihinde ilk kez değerlendirildi.

“İnsan yönetimi tarihinin en zor döneminin ödülleri”

PERYÖN Yönetim Kurulu Başkanı Buket Çelebiöven, PERYÖN İnsana Değer Ödülleri’nin sektöre ve iş dünyası için ilham ve cesaret kaynağı olduğunu vurguladı. Pandemi sürecinde başarıyla uygulanan tüm projelerin ödüle layık olduğunu ve bu ödüllerin insan yönetimi tarihinin en zor dönemi sonrasında farklı bir önemi olduğunun altını çizen Çelebiöven; “Sadece Türkiye’de değil tüm dünyadaki insan yönetimi departmanlarının stres altındaki insanı yönetmekle ilgili sınav verdiği iki yılı geride bıraktık. Bu sürece rağmen, farklılık yaratmayı hedefleyen, son derece başarılı projeler ortaya koyan ve bununla da kalmayarak projeleriyle öne çıkan, model olma sorumluluğunu alan tüm katılımcılarımızı yürekten kutluyorum. Bu ödül sürecindeki her bir proje, insanı geleceğe taşıyan tüm çalışmalarda örnek teşkil edecek” dedi.

Titizlikle Değer Verdiler

13 yıldır aralıksız düzenlenen PERYÖN – İnsana Değer Ödülleri’nin jüri üyeleri yani ‘Değer Veren’ isimleri de farklı sektörlerde geniş bir tecrübeye sahip iş insanları, girişimciler, yöneticiler, danışmanlar, insan kaynakları uzmanları, gazeteciler ve akademisyenlerden oluştu. 

13.  PERYÖN İnsana Değer Ödülleri Değer Veren İsimleri: ALPER TOPER, HRdergi I HRthinksMe Danışmanlık Kurucusu - ACLAN ACAR, Türk Telekom Board Member - BERKANT KÖSEOĞLU, Genel Müdür / General Manager / Ulkar Kimya - BÜLENT KUTLU, Digital Strategist & Serial Entrepreneur / TUBİYAD Genel Sekreter / CDO President / Startup Trace CEO - CANAN KAYA, Head of Marketing & Communications Mercer Turkey - CENGİZ GÜRLEYİK, ing: IDE Kincentric / Aon Solutions Managing Partner, Consultant / Tr: İDE Kincentric / Aon Solutions Yönetici Ortak, Danışman - DR. CÜNEYT EVİRGEN, TR: Sabancı University Yönetici Geliştirme Birimi (EDU) Direktörü / Teknosa Bağımsız Yönetim Kurulu Üyesi, İNG: Director, Sabancı University Executive Development Unit (EDU) / Independent Board Member, Teknosa - DOST CAN DENİZ, MCC, Leadership Coach, MareFidelis Koçluk ve Danışmanlık - EBRU ÇAPA, Çapa İletişim Danışmanlık Founder / Independent Board Member TAV - DR. ECMEL AYRAL Member at Poliversity - Prof. Dr. Ela Ünler Bahçeşehir Üniversitesi şirketinde Professor / HR Consultant - EMİNE ERDEM, KAGİDER Başkanı / Senior Senator for Turkey at WBAF - EMRE KONUK, DBE Davranış Bilimleri Enstitusu Founder,President - DR., ENGİN SAĞDIÇ, Yönetim Danışmanı - Öğretim Üyesi - FATİH UYSAL, Kariyer.Net CEO - FATMA RESAN YÜNER, Country Director Apple Turkey, Women on Board Association member - FİLİZ BİKMEN, Esas Sosyal Kurucu Direktor ve Sosyal Yatirim Danismani - GİZEM BURTEÇİN, HAN Spaces Kurucu Ortak & CEO - DOÇ. DR. GÜLBENİZ AKDUMAN, Bilgi Üniversitesi, Lisansüstü Programlar Enstitüsü/İnsan Kaynakları Yönetimi/Mutluluk Koçu - PROF. DR. GÜNDÜZ ULUSOY, Professor Emeritus of Industrial Engineering at Sabancı University - HANDE YALGIN, Digital HR and Organizational Transformation Enabler / CPCC-Co-Active Professional Coach/ VP of People / Exco Member - Modanisa - Uzm. Dr. Kerem Dündar Neuroscience for Business / Founder / MD|PhD / Speaker - MEHMET EMRE VURAL, CHRO / Türk Telekom - MELEK PULATKONAK, TurkishWIN Kurucusu. - MELİS ABACIOĞLU, Founder at Wellbees / Wellbees Kurucu - MURAT YEŞİLDERE, Senior Partner at Egon Zehnder - MURAT YÜKSEL, Chief People & Culture Officer at GittiGidiyor | Board Member at Wtech - Dr. Neşe GÜLMEZ T.C. Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi şirketinde Head of Talent Acquisition and Organization Department - NUMAN ÖZCAN, İNG: Director of the ILO Office for Turkey / TR: ILO Türkiye Direktörü - ÖZLEM GÜSAR, Founder at OGGUSTO.com and ÖZGÜ Luxury Brand Consultancy - DR. RIZA KADILAR President at EMCC Global, Senior Executive, Mentor, Influencer, Educator - Doç. Dr. Salim ATAY Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofis Başkanı - SEÇİL ŞENDAĞ, PR Consultant, Keynote Speaker, Trainer / 360 İletişim Founder - DR. SERTAÇ DOĞANAY, Teknoloji İletişimcisi, Öğretim Görevlisi - SERTAÇ DOĞANAY, Teknoloji İletişimcisi, Öğretim Görevlisi - SİBEL YÜCESAN, Bütünsel Yaklaşım Kurucu ortak, Danışman, Eğitmen. - SİDAR GEDİK, CEO at Ipsos Türkiye - TİJEN MERGEN, Power of Happiness Platformu, Kurucu Ortağı / KAGİDER Başkan Yardımcısı - DR. UMUT AHMET TARAKÇI,  CEO House of Human; Chair of Association for Coaching Turkey Chapter - ÜLGEN ÖZMEN HRdergi Genel Müdür Yardımcısı - ÜLKER YILDIRIMCAN, TEGEP / Emekli Bankacı (Yetenek Yönetimi, Öğrenme, Gelişim, Performans Yönetimi) - ÜMİT DUMAN, Head of T&R, Turkey at Willis Towers Watson - PROF. DR. VALA LALE TÜZÜNER, İstanbul Üniversitesi - YASEMİN MERİH ALPARSLAN, YMA Gelişim Platformu Kurucu - YELDA İPEKLİ, strategic marketing and brand consultant - YÜCEL YETİŞKİN, Eğitim ve İSG Birim Yöneticisi, Çimento Endüstrisi İşverenleri Sendikası / İNG: , Head of Training & Health and Safety at Cement Industry Employers’ Association - ZAFER ERKANAR, Deputy General Manager Human Resources and Operations / Deutsche Messe- Turkey - ZEYNEP AYDEMİR, HR Business Partner at TOFAS | PERYÖN Genç YK Üyesi


Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://www.metalsmarket.net
https://www.montelnews.com/tr
http://twitter.com/ForeksTurkey

ANALİZ-Piyasalarda Gelişmeler/Beklentiler(İş Yatırım)


Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://www.metalsmarket.net
https://www.montelnews.com/tr
http://twitter.com/ForeksTurkey

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

ANALİZ-Sektör Raporu(Yapı Kredi Yatırım)


Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://www.metalsmarket.net
https://www.montelnews.com/tr
http://twitter.com/ForeksTurkey

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

ANALİZ-Piyasalarda Gelişmeler/Beklentiler(İş Yatırım)


Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://www.metalsmarket.net
https://www.montelnews.com/tr
http://twitter.com/ForeksTurkey

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

ANALİZ-Piyasalarda Gelişmeler/Beklentiler(Ak Yatırım)


Foreks Haber Merkezi ( haber@foreks.com )
http://www.foreks.com
http://www.metalsmarket.net
https://www.montelnews.com/tr
http://twitter.com/ForeksTurkey

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri, mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çerçevesinde sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler, yorum ve tavsiyede bulunanların kişisel görüşlerine dayanmaktadır. Bu görüşler mali durumunuz ile risk getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.